Logo
Thursday, May 14, 2026
Back to Home
Health

မိုးရာသီအစတွင် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မြင့်တက်လာနိုင်သည့်အတွက် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် အထူးဂရုပြုကြိုတင်ကာကွယ်ရန် နှိုးဆော်မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် မိုးရာသီကာလသို့ ရောက်ရှိလာသည်နှင့်အမျှ ခြင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သည့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ (Dengue Fever) ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာလေ့ရှိရာ ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် မိမိတို့၏ နေအိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခြင်ပေါက်ဖွားမှု မရှိစေရေးအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ကြရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက သတိပေးနှိုးဆော်လိုက်သည်။ မိုးဦးကျကာလတွင် မိုးရေတင်ကျန်သည့် အိုးခွက်ပန်းကန်များ၊ တာယာဟောင်းများနှင့် ရေတင်ကျန်နိုင်သော နေရာများပြားလာခြင်းသည် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်သည့် အေဒီးစ်ခြင်များ ပေါက်ဖွားရန် အကောင်းဆုံး အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သိရသည်။ သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါသည် အေဒီးစ် (Aedes aegypti) ခြင်ကျား ကိုက်ခဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် ပိုမိုအဖြစ်များကာ စနစ်တကျ ကုသမှုမခံယူပါက အသက်အန္တရာယ်အထိ စိုးရိမ်ရသည့် ရောဂါမျိုးဖြစ်သည်။ ရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာများမှာ ရုတ်တရက် အပြင်းအထန် ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်လုံးအိမ် နောက်ဘက်မှ နာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားနှင့် အရိုးအဆစ်များ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အရေပြားပေါ်တွင် အနီစက်များ ထွက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ ဖျားနာပြီးနောက် သွေးယိုစိမ့်သည့် လက္ခဏာများ ပြသလာခြင်း သို့မဟုတ် လူနာမှာ အလွန်အမင်း နုံးခွေလာခြင်းများ ရှိပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများသို့ အချိန်မီ ပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးဌာနက တိုက်တွန်းထားသည်။ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ချမှတ်ထားသော "ဖုံး၊ သွန်၊ လဲ၊ စစ်" လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးအနက်ထား လိုက်နာရန် အရေးကြီးသည်။ ရေလှောင်ကန်များကို လုံခြုံစွာ ဖုံးအုပ်ထားခြင်း၊ ရေတင်ကျန်နိုင်သော ပစ္စည်းများကို သွန်ပစ်ခြင်း၊ ရေလဲလှယ်ပေးခြင်းနှင့် ခြင်ပေါက်ဖွားနိုင်သည့် နေရာများကို စစ်ဆေးဖယ်ရှားခြင်းတို့သည် ရောဂါကူးစက်မှုကို ထိရောက်စွာ ဟန့်တားနိုင်သည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နေ့ခင်းဘက်တွင် အိပ်စက်ပါက ခြင်ထောင်ဖြင့် အိပ်စက်ခြင်း၊ ခြင်နိုင်ဆေးနှင့် ခြင်ပြေးဆေးများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ကလေးငယ်များကို လက်ရှည်၊ ဘောင်းဘီရှည်များ ဝတ်ဆင်ပေးခြင်းဖြင့် ခြင်ကိုက်ခံရမှုမှ ကာကွယ်သင့်သည်။ ယခုနှစ်အတွင်း ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် မိုးရွာသွန်းမှု ပုံစံများ ပြောင်းလဲလာနိုင်ပြီး သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုဝင်များ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီမှအစ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအဆင့်အထိ စုပေါင်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ခြင်ဆေးဖျန်းခြင်းနှင့် အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြခြင်းဖြင့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်တားဆီးကြရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။

By AdminMay 14, 2026
မိုးရာသီအစတွင် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မြင့်တက်လာနိုင်သည့်အတွက် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် အထူးဂရုပြုကြိုတင်ကာကွယ်ရန် နှိုးဆော်မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် မိုးရာသီကာလသို့ ရောက်ရှိလာသည်နှင့်အမျှ ခြင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သည့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ (Dengue Fever) ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာလေ့ရှိရာ ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် မိမိတို့၏ နေအိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခြင်ပေါက်ဖွားမှု မရှိစေရေးအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ကြရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက သတိပေးနှိုးဆော်လိုက်သည်။ မိုးဦးကျကာလတွင် မိုးရေတင်ကျန်သည့် အိုးခွက်ပန်းကန်များ၊ တာယာဟောင်းများနှင့် ရေတင်ကျန်နိုင်သော နေရာများပြားလာခြင်းသည် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်သည့် အေဒီးစ်ခြင်များ ပေါက်ဖွားရန် အကောင်းဆုံး အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သိရသည်။  သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါသည် အေဒီးစ် (Aedes aegypti) ခြင်ကျား ကိုက်ခဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် ပိုမိုအဖြစ်များကာ စနစ်တကျ ကုသမှုမခံယူပါက အသက်အန္တရာယ်အထိ စိုးရိမ်ရသည့် ရောဂါမျိုးဖြစ်သည်။ ရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာများမှာ ရုတ်တရက် အပြင်းအထန် ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်လုံးအိမ် နောက်ဘက်မှ နာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားနှင့် အရိုးအဆစ်များ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အရေပြားပေါ်တွင် အနီစက်များ ထွက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ ဖျားနာပြီးနောက် သွေးယိုစိမ့်သည့် လက္ခဏာများ ပြသလာခြင်း သို့မဟုတ် လူနာမှာ အလွန်အမင်း နုံးခွေလာခြင်းများ ရှိပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများသို့ အချိန်မီ ပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးဌာနက တိုက်တွန်းထားသည်။  ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ချမှတ်ထားသော "ဖုံး၊ သွန်၊ လဲ၊ စစ်" လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးအနက်ထား လိုက်နာရန် အရေးကြီးသည်။ ရေလှောင်ကန်များကို လုံခြုံစွာ ဖုံးအုပ်ထားခြင်း၊ ရေတင်ကျန်နိုင်သော ပစ္စည်းများကို သွန်ပစ်ခြင်း၊ ရေလဲလှယ်ပေးခြင်းနှင့် ခြင်ပေါက်ဖွားနိုင်သည့် နေရာများကို စစ်ဆေးဖယ်ရှားခြင်းတို့သည် ရောဂါကူးစက်မှုကို ထိရောက်စွာ ဟန့်တားနိုင်သည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နေ့ခင်းဘက်တွင် အိပ်စက်ပါက ခြင်ထောင်ဖြင့် အိပ်စက်ခြင်း၊ ခြင်နိုင်ဆေးနှင့် ခြင်ပြေးဆေးများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ကလေးငယ်များကို လက်ရှည်၊ ဘောင်းဘီရှည်များ ဝတ်ဆင်ပေးခြင်းဖြင့် ခြင်ကိုက်ခံရမှုမှ ကာကွယ်သင့်သည်။  ယခုနှစ်အတွင်း ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် မိုးရွာသွန်းမှု ပုံစံများ ပြောင်းလဲလာနိုင်ပြီး သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုဝင်များ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီမှအစ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအဆင့်အထိ စုပေါင်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ခြင်ဆေးဖျန်းခြင်းနှင့် အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြခြင်းဖြင့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်တားဆီးကြရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် မိုးရာသီကာလသို့ ရောက်ရှိလာသည်နှင့်အမျှ ခြင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သည့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ (Dengue Fever) ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာလေ့ရှိရာ ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် မိမိတို့၏ နေအိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခြင်ပေါက်ဖွားမှု မရှိစေရေးအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ကြရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက သတိပေးနှိုးဆော်လိုက်သည်။ မိုးဦးကျကာလတွင် မိုးရေတင်ကျန်သည့် အိုးခွက်ပန်းကန်များ၊ တာယာဟောင်းများနှင့် ရေတင်ကျန်နိုင်သော နေရာများပြားလာခြင်းသည် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်သည့် အေဒီးစ်ခြင်များ ပေါက်ဖွားရန် အကောင်းဆုံး အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သိရသည်။

သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါသည် အေဒီးစ် (Aedes aegypti) ခြင်ကျား ကိုက်ခဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် ပိုမိုအဖြစ်များကာ စနစ်တကျ ကုသမှုမခံယူပါက အသက်အန္တရာယ်အထိ စိုးရိမ်ရသည့် ရောဂါမျိုးဖြစ်သည်။ ရောဂါ၏ အဓိကလက္ခဏာများမှာ ရုတ်တရက် အပြင်းအထန် ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်လုံးအိမ် နောက်ဘက်မှ နာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားနှင့် အရိုးအဆစ်များ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အရေပြားပေါ်တွင် အနီစက်များ ထွက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ ဖျားနာပြီးနောက် သွေးယိုစိမ့်သည့် လက္ခဏာများ ပြသလာခြင်း သို့မဟုတ် လူနာမှာ အလွန်အမင်း နုံးခွေလာခြင်းများ ရှိပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများသို့ အချိန်မီ ပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးဌာနက တိုက်တွန်းထားသည်။

ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ချမှတ်ထားသော "ဖုံး၊ သွန်၊ လဲ၊ စစ်" လုပ်ငန်းစဉ်များကို အလေးအနက်ထား လိုက်နာရန် အရေးကြီးသည်။ ရေလှောင်ကန်များကို လုံခြုံစွာ ဖုံးအုပ်ထားခြင်း၊ ရေတင်ကျန်နိုင်သော ပစ္စည်းများကို သွန်ပစ်ခြင်း၊ ရေလဲလှယ်ပေးခြင်းနှင့် ခြင်ပေါက်ဖွားနိုင်သည့် နေရာများကို စစ်ဆေးဖယ်ရှားခြင်းတို့သည် ရောဂါကူးစက်မှုကို ထိရောက်စွာ ဟန့်တားနိုင်သည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နေ့ခင်းဘက်တွင် အိပ်စက်ပါက ခြင်ထောင်ဖြင့် အိပ်စက်ခြင်း၊ ခြင်နိုင်ဆေးနှင့် ခြင်ပြေးဆေးများ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ကလေးငယ်များကို လက်ရှည်၊ ဘောင်းဘီရှည်များ ဝတ်ဆင်ပေးခြင်းဖြင့် ခြင်ကိုက်ခံရမှုမှ ကာကွယ်သင့်သည်။

ယခုနှစ်အတွင်း ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် မိုးရွာသွန်းမှု ပုံစံများ ပြောင်းလဲလာနိုင်ပြီး သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုဝင်များ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီမှအစ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာအဆင့်အထိ စုပေါင်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ခြင်ဆေးဖျန်းခြင်းနှင့် အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြခြင်းဖြင့် သွေးလွန်တုတ်ကွေးရောဂါ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်တားဆီးကြရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။